Eind jaren 70 verschijnen er gigantische kantoorkolossen midden in de stad. In een korte tijd verrijzen de Hofpoort, Rotterdam Building, AMRO-toren, Coolse Poort en Blakeburg. Gigantische kantoorcomplexen met een opvallend uiterlijk; gevelpanelen in donkerrood, donkerbruin en grindbeton bepalen het stadsbeeld. Vervolgens wordt het Weena ontworpen als een stedelijke boulevard met veel hoogbouw en hoofdkantoren van bedrijven. Verdiep je in de post 65 architectuur van het centrum van Rotterdam met deze bijzondere route.

Na de fusering van de Amsterdamsche Bank en de Rotterdamsche Bank (AMRO) kregen Kraaijvanger Architekten en A.J.B. van de Graaf de opdracht een kantoortoren te ontwerpen. Deze nieuwe toren moest aansluiten op het bestaande Rotterdamsche bankgebouw naar ontwerp van H.F. Mertens (1948) en de pas verlengde Lijnbaan (1966).

De oplossing werd gevonden in twee verspringende laagbouwverdiepingen. Dit sloot aan bij de wens van het college van B&W om het straatbeeld levendig te houden. Boven de laagbouw kwam een toren van elf verdiepingen met een gevel van beton en bruin – duurzaam en zonwerend glas. De twee L-vormige vleugels waren gelegen rondom een betonnen kern met zes personenliften, een goederenlift en toiletten.De toren was volledig in gebruik door de ABN AMRO, waar ruim 1500 werknemers konden werken.

Ondanks de zorgvuldige inpassing in de bestaande bebouwing werd in 2008 besloten dat de toren geen bijzondere architectonische waarde bezat. In eerste instantie zou de toren volledig gesloopt worden, om plaats te maken voor een multifunctioneel gebouw ontworpen door OMA.

Uiteindelijk is in samenwerking met WDJArchitecten het skelet van het gebouw behouden en getransformeerd tot 103 woningen. De toren is bekleed met opvallende golvende witte balkons. De plint huisvest winkels langs de Lijnbaan.

Kraaijvanger Architekten ontwierp deze kantoorkolos in 1972 op de locatie van het daarvoor gesloopte Sint Lucia Klooster. De Rotterdam Building kreeg een verhuurbare oppervlakte van maar liefst 22.000 m2 en een ruime parkeergarage voor 335 auto’s.

Rondom de centrale kern verspringen bouwmassa’s van verschillende hoogtes, waardoor het gigantische kantoorgebouw opgaat in de bestaande bebouwing zowel aan de lagere bebouwing aan de Lijnbaan als de hoogbouw aan de Coolsingel. In eerdere ontwerpen was het gebouw met loopbruggen verbonden aan de naastgelegen blokken.

Door de variatie aan hoogte ontstaan er meerdere terrassen en loggia’s. Deze sterke geleding wordt benadrukt door de verticale betonnen kolommen, en de strakke bronskleurige gevelpanelen met bruin zonen warmte absorberend glas.

De Rotterdam Building is een flexibel verhuurkantoor, het was Kraaijvanger’s eerste gebouw met flexibele plattegrond. Nog steeds is het gebouw in gebruik als verhuurkantoor.

Rotterdam Building wordt nu getransformeerd, wederom door Kraaijvanger Architects, om de verhuurmogelijkheden te verbeteren en het gebouw toekomstbestendig te maken. Eén van de ingrepen is het vernieuwen van de plint, om zo het publieke stadsleven naar binnen te halen.

De ‘Gigant in Aubergine’ werd in 1972 ontworpen door Groosman Partners op het terrein waar het Rotterdamsch nieuwsblad was gehuisvest. Groosman Partners onderzocht in opdracht van een Engelse projectontwikkelaar (Northborough Investments Nederland B.V.) de mogelijkheden van behoud van het oude gebouw door uitbreiding, sloop en diverse vormen van hoogbouw.

Het nieuwe college van B&W verzette zich tegen de hoge kantoorbebouwing in de binnenstad, dat zou de levendigheid daar niet ten goede komen. De compromis werd een levendige trottoirbebouwing van lage paviljoens rondom de Coolse Poort.

De toren zelf bestaat uit drie vleugels rondom een betonnen kern met de trappen en toiletten. Kenmerkend van de Coolse Poort is de markante auberginekleurige aluminium constructie met een purper gekleurde glassoort. De kleur is uitgekozen door de secretaresse van een latere opdrachtgever.

Mecanoo werkt momenteel aan een masterplan voor vernieuwing van de Coolse Poort en omgeving: Hart010. Naast kantoortoren voor flexibele werkplekken, komen er winkels, horeca en een hotel. In dit plan wordt ook het metrostation Beurs meegenomen. De naastgelegen kantoortoren maakt plaats voor een 200 meter hoge woontoren met gemixte functies.

Voor de transformatie van de Coolse Poort is Groosman Architecten weer betrokken, onder andere bij de vernieuwing van de gevel. Inmiddels zijn de aubergine-kleurige ramen van deze ‘Rode Kroot’ vervangen voor helder spiegelglas. Op de bovenstaande foto zie je het gebouw nog in zijn oorspronkelijke jaren 70-look.

Het 150 meter brede Weena blijft tot eind jaren 80 een grote open vlakte. Het Basisplan (1946) werd gefaseerd uitgevoerd, om ruimte over te laten voor invulling door volgende generaties. Dit zorgt voor een diversiteit aan tijdelijk gebruik; van parkeerruimte, een hertenkamp tot manifestaties zoals de C’70 en Hiero. Ook de aanleg van de metrotracé van CS naar zuid wordt door de ontbrekende invulling vergemakkelijkt.

Vanwege de groeiende onvrede over de inrichting de binnenstad, worden bewoners tijdens de Binnenstadsdag van 1976 gevraagd om ideeën in te zenden. Daarna volgt in 1977 een ideeënprijsvraag voor architecten om een plan voor het Weena te maken. De ruim 70 inzendingen overtuigen de jury echter niet, en adviseren de projecten te gebruiken als studiemateriaal.

Er worden vier modellen voorgesteld voor Weena-Oost (tussen CS en Hofplein); het plaatmodel met een overkapping over de weg, een tunnel-plaatmodel, een gridmodel en een boulevardmodel. Altijd met een mix van wonen, recreëren en werken. Uiteindelijk wordt gekozen voor het boulevardmodel, dat zich zou lenen voor stapsgewijze ontwikkeling.

In de jaren 80 blijkt de economische impuls door de komst van multinationals van groter belang te zijn dan de beoogde multifunctionaliteit. Investeerders worden met open armen ontvangen en vestigingsvoorwaarden soepel gehanteerd. Het Weena wordt ontwikkeld tot zakelijk district. Zo vestigen Shell, Stad Rotterdam Verzekeringen, Nationale Nederlanden en Unilever er hun hoofdkantoren.

De hoofdkantoren worden door de bedrijven gezien als fysieke visitekaartjes. Iedere onderneming wil zich ook architectonisch onderscheiden van de andere. Wel zijn er gemeenschappelijke kenmerken te zien, voornamelijk in de spiegelende materialen en terugliggende plint. Het idee is dat er overdekte wandelgebieden ontstaan die de menselijke maat van de stadsboulevard benadrukken.

Bij de huidige ontwikkelingen van Rotterdam Central District, waar het Weena deel van uitmaakt, komt de mix aan functies weer ter sprake. Wonen krijgt een prominentere rol en er worden meer publieke functies toegevoegd. En, als onderdeel van de hoogbouwzone verschijnen er in de toekomst nieuwe en hogere torens aan het Weena.