Kantoorkolossen

De waarde van ‘lelijke’ architectuur

Start route Terug naar Centrum

In de jaren 70 verschijnen er gigantische kantoorkolossen midden in de stad. In een korte tijd verrijzen de Hofpoort, Rotterdam Building, AMRO-toren, Coolse Poort en Blakeburg. De skyline werd gedomineerd door kantoorcomplexen met een opvallend uiterlijk; gevelpanelen in donkerrood, donkerbruin en grindbeton bepalen het stadsbeeld.

Rotterdam City Center, 1986

Hofpoort, Stadsarchief Rotterdam

Deze Post65 gebouwen staan op dit moment volop in de belangstelling, vanwege hun vermeende ‘lelijkheid’, hun cultuurhistorische waarde én omdat veel van deze gebouwen alweer onderdeel zijn van herontwikkeling.

Met een wandeling over de Coolsingel ontdek je vier sprekende voorbeelden van de grootschalige jaren 70 architectuur. Wat waren de originele ideeën en wat is hun reputatie vandaag de dag?

1
2
3
4

Architect: Zanstra de Clercq Zubli Lammertsma, 1973-1976

Weena, 1973. Stadsarchief Rotterdam

De Hofpoort is met 95 meter een van de eerste kantoortorens in Rotterdam die toen gelijk controversieel was. Kort na oplevering kondigde wethouder Hans Mentink een kantorenstop aan, na deze ‘laatste erectie van het grootkapitaal’. De Hofpoort is oorspronkelijk gebouwd voor Shell, naast hun eerdere glazen kantoorgebouw uit 1960 van Kees Abspoel. Het gebouw is een mooi voorbeeld van brutalistische architectuur met de verzonken ramen in betonnen prefabpanelen  en de bunkerachtige parkeergarage.

Hofpoort 1976, Ary Groeneveld, Stadsarchief Rotterdam

De Hofpoort was lange tijd niet geliefd, maar mede dankzij evenementen als ZigZagCity en de Dag van de Architectuur kreeg de dan leegstaande kantoorkolos steeds meer positieve aandacht. De 26 verdiepingen bevatten nu kantoren en ‘co-working spaces’.


Terug naar kaart

Architect: Kraaijvanger Architects, 1972-1976, 2020-2021

Gevel, voor en na transformatie

Deze kantoorkolos kwam in 1972 op de locatie van het daarvoor gesloopte Sint Lucia Klooster. De Rotterdam Building kreeg een verhuurbare oppervlakte van maar liefst 22.000 m2 en een ruime parkeergarage voor 335 auto’s. Rondom de centrale kern verspringen bouwmassa’s en door de variatie aan hoogtes ontstaan er meerdere terrassen en loggia’s. De Rotterdam Building is een verhuurkantoor, het was Kraaijvanger’s eerste gebouw met flexibele plattegrond.

Aanzicht westgevel, Kraaijvanger architects

Rotterdam Building is nu getransformeerd, wederom door Kraaijvanger Architects, om de verhuurmogelijkheden te verbeteren en het gebouw toekomstbestendig te maken. De sterke geleding van de gevel wordt benadrukt door de strakke bronskleurige gevelpanelen. Om het stadsleven naar binnen te halen, is ook de plint vernieuwd.

Oorspronkelijke kantoortuin Rotterdam Building

Terug naar kaart

Kraaijvanger Architects en A.J.B. Van de Graaf, 1973-1976

OMA met WDJArchitecten, 2008-2020

Stadsarchief, 1981

De originele toren moest aansluiten op het bestaande bankgebouw naar ontwerp van H.F. Mertens (1948) en de pas verlengde Lijnbaan (1966). De oplossing werd gevonden in twee verspringende laagbouwverdiepingen. Boven de laagbouw kwam een toren van elf verdiepingen met een gevel van beton en bruin – duurzaam en zonwerend glas. De twee L-vormige vleugels waren gelegen rondom een betonnen kern met de liften. De toren was volledig in gebruik door de ABN AMRO, waar ruim 1500 werknemers konden werken.

Alex de Herder, 1976, Stadsarchief Rotterdam

Ondanks de precieze inpassing in de bestaande bebouwing werd in 2008 besloten dat de toren geen bijzondere architectonische waarde bezat. In eerste instantie zou de toren volledig gesloopt worden, om plaats te maken voor een multifunctioneel gebouw ontworpen door OMA. Uiteindelijk is het skelet van het gebouw behouden en getransformeerd tot 103 woningen. De toren is bekleed met opvallende golvende witte balkons. De plint huisvest winkels langs de Lijnbaan.

AMRO-toren, 1977. Stadsarchief Rotterdam

Ondanks de zorgvuldige inpassing in de bestaande bebouwing werd in 2008 besloten dat de toren geen bijzondere architectonische waarde bezat. In eerste instantie zou de toren volledig gesloopt worden, om plaats te maken voor een multifunctioneel gebouw ontworpen door OMA.

Forum, Ossip van Duivenbode, 2023

Terug naar kaart

Architect: Groosman Partners, 1972-1979, 2017-2025

De ‘Gigant in Aubergine’ werd in 1972 ontworpen door Rob van Erk (Groosman Partners) op het terrein waar het Rotterdamsch nieuwsblad was gehuisvest.  Het nieuwe college van B&W verzette zich tegen de hoge kantoorbebouwing in de binnenstad, dat zou de levendigheid daar niet ten goede komen. Het compromis werd een trottoirbebouwing van lage paviljoens die in de jaren 90 zijn vervangen.

Originele paviljoens, Stadsarchief Rotterdam

De toren zelf bestaat uit drie vleugels rondom een betonnen kern. Kenmerkend is de markante auberginekleurige aluminium constructie met een purper gekleurde glassoort.

Coolse Poort met oorspronkelijke ramen, Foto: Emine Yilmazgil

Voor de recente transformatie van de Coolse Poort is architectenbureau GROOSMAN weer betrokken. De plint is vernieuwd en kantoren klimaatbestendig. Daarbij zijn de aubergine-kleurige ramen van deze ‘Rode Kroot’ vervangen voor helder spiegelglas, van vloer tot plafond.

 


Terug naar kaart

Meer verhalen

Schrijf je in voor de nieuwsbrief